Cinsellikle ilgili yaşanan güçlükler yalnızca cinsel yaşamı değil; kişinin kendilik algısını, duygusal yakınlığını, çift ilişkisini ve yaşam kalitesini de etkileyebilir. Cinsel terapi, cinsellikle bağlantılı düşünce, duygu, davranış ve ilişki örüntülerinin güvenli ve yargılayıcı olmayan bir çerçevede ele alındığı psikoterapi çalışmalarından biridir.
A Terapi Psikolojik Danışmanlık Merkezi, İskenderun başta olmak üzere Antakya ve Hatay çevresinden cinsel yaşamıyla veya ilişkisiyle ilgili psikolojik destek arayan yetişkinlere yönelik bilgilendirme ve psikolojik danışmanlık hizmetleri sunmaktadır.
Cinsel terapi sürecinde amaç, kişiyi veya çifti belirli bir davranışa yönlendirmek değil; yaşanan güçlüğü anlamak, sorunu sürdüren psikolojik ve ilişkisel etkenleri değerlendirmek ve uygun olduğunda bilimsel temelli psikoterapi yöntemlerinden yararlanmaktır.
Cinsel terapi; cinsel istek, uyarılma, orgazm, cinsel ilişki sırasında kaygı veya ağrı, performans kaygısı ve çiftler arasındaki cinsel uyum gibi konuların psikolojik ve ilişkisel boyutlarını ele alan yapılandırılmış bir psikoterapi sürecidir.
Cinsel terapi yalnızca belirli bir "cinsel işlev bozukluğu" yaşayan kişiler için düşünülmez. Cinsellikle ilgili kaygıları, yanlış inanışları, iletişim problemlerini veya yakınlık konusunda zorlanmaları bulunan bireyler ve çiftler de psikolojik destek arayabilir.
Cinsel terapi, psikoterapinin insan cinselliğine ilişkin sorunlara odaklanan çalışma alanlarından biri olarak tanımlanmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü de cinsel sağlığı yalnızca hastalık veya işlev bozukluğunun bulunmaması şeklinde değil; cinsellikle ilişkili fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal iyilik hâli çerçevesinde ele almaktadır.
Cinsel yaşam kişiden kişiye farklılık gösterir. Dolayısıyla terapide herkes için aynı yöntem veya aynı süreç uygulanmaz. Başvuru nedenleri arasında aşağıdaki konular bulunabilir:
• Cinsel isteksizlik veya cinsel istekte azalma
• Cinsel ilişkiyle ilgili yoğun kaygı
• Performans kaygısı
• Vajinismus olarak bilinen penetrasyon güçlüğü
• Cinsel ilişki sırasında korku ve kaçınma
• Erken boşalma ile ilişkili psikolojik güçlükler
• Ereksiyonun oluşması veya sürdürülmesine ilişkin psikolojik kaygılar
• Orgazm olmakta zorlanma
• Cinsel yakınlıktan kaçınma
• Çiftler arasında cinsel istek farklılığı
• Cinsellikle ilgili suçluluk, utanç veya kaygı
• Gebelik veya doğum sonrası cinsel yaşamda yaşanan değişiklikler
• İlişkide duygusal ve cinsel yakınlığın azalması
• Cinsellik hakkında iletişim kurmakta zorlanma
• Geçmiş olumsuz deneyimlerin cinsel yaşama yansıması
• Beden algısı ve özgüvenle ilişkili cinsel kaygılar
• Cinsellikle ilgili gerçekçi olmayan beklentiler ve yanlış inanışlar
Bu belirtilerden birinin bulunması tek başına herhangi bir psikolojik veya tıbbi tanı anlamına gelmez. Sorunun süresi, kişinin yaşamındaki etkisi, sağlık durumu, kullanılan ilaçlar, ilişki özellikleri ve psikolojik etkenler birlikte değerlendirilmelidir.
Cinsel sorunların tek bir nedeni olmak zorunda değildir. Cinsel yaşam; biyolojik, psikolojik, ilişkisel ve sosyal faktörlerin birlikte etkilediği çok boyutlu bir alandır.
Dünya Sağlık Örgütü de cinselliğin biyolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel faktörlerin etkileşiminden etkilendiğini belirtmektedir.
• performans kaygısı,
• yoğun stres,
• başarısız olma korkusu,
• özgüven problemleri,
• beden algısıyla ilgili kaygılar,
• cinsellikle ilgili suçluluk duyguları,
• geçmiş olumsuz deneyimler,
• depresif veya kaygılı duygu durumu
• cinsel yaşamı etkileyebilir.
Kişinin cinsel ilişki sırasında sürekli olarak:
"Başarabilecek miyim?"
"Yine aynı şey olacak mı?"
"Partnerim ne düşünecek?"
gibi düşüncelere yoğunlaşması, kişinin yaşadığı ana ve bedensel duyumlara odaklanmasını zorlaştırabilir. Bazı durumlarda yaşanan tek bir olumsuz deneyim bile bir sonraki cinsel yakınlaşmada kaygının artmasına neden olabilir. Böylece:
Kaygı → olumsuz deneyim → daha fazla kaygı → kaçınma
şeklinde devam eden bir döngü ortaya çıkabilir. Terapide bu döngünün nasıl oluştuğu ve nasıl sürdüğü değerlendirilebilir.
Cinsel yaşam çift ilişkisinden tamamen bağımsız değildir. İlişki içerisindeki;
• iletişim problemleri,
• duygusal uzaklaşma,
• çözümlenmemiş çatışmalar,
• güven problemleri,
• partnerlerin farklı beklentileri,
• cinsel istek düzeylerinin farklı olması,
• yakınlık kurmakta zorlanma
cinsel yaşamı etkileyebilir. Bu nedenle bazı başvurularda yalnızca bireysel belirtiler değil, çift ilişkisinin dinamikleri de değerlendirilir.
Her cinsel sorun psikolojik nedenlerle ortaya çıkmaz. Hormonal değişiklikler, kronik hastalıklar, bazı ilaçların yan etkileri, ürolojik veya jinekolojik durumlar ve farklı fiziksel sağlık sorunları da cinsel işlev üzerinde etkili olabilir.
Bu nedenle psikolojik değerlendirme sırasında organik bir neden olabileceği düşünülüyorsa kişinin uygun hekim değerlendirmesi alması önerilebilir.
Gerektiğinde psikolojik destek;
• kadın hastalıkları ve doğum,
• üroloji,
• psikiyatri
gibi ilgili tıbbi alanlarla birlikte yürütülen multidisipliner değerlendirmenin bir parçası olabilir.
İnternette "İskenderun vajinismus tedavisi", "Antakya vajinismus", "vajinismus terapisi" gibi aramaların yapılmasının önemli nedenlerinden biri, kişilerin yaşadıkları sorunun ne olduğunu anlamaya çalışmalarıdır.
Vajinismus ifadesi günlük kullanımda çoğunlukla penetrasyonun gerçekleşmesinde yaşanan güçlük, istemsiz kasılma, korku veya kaçınma ile ilişkili durumları tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır. Ancak her penetrasyon güçlüğünün nedeni aynı değildir.
• ağrı beklentisi,
• yoğun korku,
• yanlış veya eksik cinsel bilgiler,
• cinsellikle ilgili olumsuz düşünceler,
• geçmiş deneyimler,
• ilişki faktörleri
gibi farklı etkenler bulunabilir. Ayrıca fiziksel nedenlerin değerlendirilmesi gerektiği durumlar da vardır.
Bu nedenle yalnızca internet üzerindeki belirtilere bakılarak kişinin kendisine tanı koyması yerine bireysel değerlendirme yapılması önemlidir.
Psikolojik değerlendirmede kişinin yaşadığı güçlüğün başlangıcı, cinselliğe ilişkin düşünceleri, kaygıları, beden algısı, ilişki dinamikleri ve sorunu devam ettirebilecek davranış örüntüleri ele alınabilir. Terapi süreci kişiye göre şekillendirilir.
Erken boşalma konusunda yardım arayan bazı erkeklerde yalnızca zamanlama değil, durumla ilgili gelişen yoğun kaygı da önemli hale gelebilir.
Kişi her cinsel yakınlaşmada kendisini gözlemlemeye başlayabilir. Bu durum zaman içerisinde:
• performans kaygısına,
• özgüven kaybına,
• cinsel ilişkiden kaçınmaya,
• partnerle iletişim problemlerine
neden olabilir. Cinsel terapi çalışmalarında yalnızca belirtilere değil, kişinin cinsellikle ilgili düşüncelerine, beklentilerine, kaygılarına ve ilişki içerisindeki iletişimine de odaklanılabilir. Fiziksel veya tıbbi etkenlerin söz konusu olabileceği durumlarda üroloji veya ilgili hekim değerlendirmesi önemlidir.
Ereksiyonla ilgili güçlüklerin hem fiziksel hem de psikolojik nedenleri olabilir. Bazı kişilerde sorun özellikle belirli durumlarda veya performans kaygısının arttığı dönemlerde ortaya çıkabilir. Ancak ereksiyon sorunlarının kalp-damar hastalıkları, hormonal durumlar, kullanılan ilaçlar veya farklı sağlık sorunlarıyla da ilişkisi bulunabileceğinden gerekli durumlarda öncelikle tıbbi değerlendirme yapılması önem taşır.
Psikolojik etkenlerin ön planda olduğu durumlarda ise;
• performans baskısı,
• başarısızlık beklentisi,
• kaygı döngüsü,
• özgüven,
• partner ilişkisi
gibi alanlar psikoterapide ele alınabilir.
Cinsel isteğin her zaman aynı düzeyde olması beklenmez. Stres, yoğun çalışma hayatı, ilişki sorunları, gebelik ve doğum sonrası dönem, ruhsal durum, fiziksel sağlık, hormonal değişiklikler ve kullanılan bazı ilaçlar cinsel isteği etkileyebilir.
Bu nedenle "Cinsel isteğim neden azaldı?" sorusunun herkes için tek bir cevabı yoktur. Terapide kişinin yaşam koşulları, ilişki dinamikleri, stres düzeyi, cinselliğe ilişkin tutumları ve isteği etkileyebilecek psikolojik faktörler birlikte değerlendirilebilir.
Orgazm deneyimi bireyler arasında önemli farklılıklar gösterebilir. Bazı kişilerde orgazmla ilgili güçlük;
• cinselliğe ilişkin yanlış beklentiler,
• yoğun zihinsel kontrol,
• performans baskısı,
• bedenine odaklanmakta zorlanma,
• kaygı,
• iletişim problemleri,
• yetersiz cinsel bilgi
gibi faktörlerle ilişkili olabilir. Ancak her kişide aynı nedenler söz konusu olmadığı için değerlendirme bireysel olarak yapılmalıdır.
Bir ilişkide partnerlerin cinsel isteklerinin veya beklentilerinin tamamen aynı olması gerekmez. Sorun çoğunlukla farklılıkların varlığından çok, çiftin bu farklılıkları nasıl değerlendirdiği ve nasıl iletişim kurduğuyla ilişkili hale gelebilir.
Örneğin bir partner yakınlaşmak isterken diğer partnerin sürekli kaçınması zaman içerisinde reddedilme, yetersizlik veya kızgınlık duygularına neden olabilir. Bunun sonucunda:
cinsel uzaklaşma → duygusal kırgınlık → iletişim problemi → daha fazla cinsel uzaklaşma
şeklinde bir ilişki döngüsü oluşabilir. Cinsel terapi ve gerekli durumlarda çift terapisi çalışmalarında bu etkileşim örüntüsü üzerinde durulabilir.
Terapi süreci başvuru nedenine göre değişebilir. Psikolojik değerlendirme sonucunda uygun görülmesi halinde çalışma içerisinde;
Cinsel yanıt, kaygı, beden, yakınlık ve ilişki dinamikleri hakkında bilimsel ve gerçekçi bilgiler üzerinde çalışılabilir.
Cinsellikle ilgili kültürel veya bireysel yanlış inanışlar kişinin kaygısını artırabilir. Bu düşünceler terapi içerisinde ele alınabilir.
Özellikle performans kaygısında kişinin bedensel duyumlarından uzaklaşıp kendisini sürekli gözlemlemesi önemli bir sorun haline gelebilir. Kaygıyı sürdüren düşünce ve davranışlar değerlendirilir.
Partnerlerin ihtiyaçlarını, sınırlarını ve beklentilerini daha açık şekilde konuşabilmeleri üzerinde çalışılabilir.
Terapi yaklaşımına ve kişinin ihtiyaçlarına göre seanslar arasında uygulanabilecek psikoeğitimsel veya davranışsal çalışmalar planlanabilir. Bu çalışmalar kişiye özgü olarak belirlenir.
Aşağıdaki durumlardan biri uzun süredir devam ediyor ve kişinin veya çiftin yaşam kalitesini etkiliyorsa profesyonel değerlendirme düşünülebilir:
• Cinsel ilişkiden sürekli kaçınma
• Cinsellikle ilgili yoğun korku veya kaygı
• Tekrarlayan performans kaygısı
• Penetrasyonun gerçekleşmemesi veya güç olması
• Cinsel istekte belirgin sorun yaşanması
• Orgazmla ilgili sürekli güçlük
• Ereksiyonla ilgili tekrarlayan kaygılar
• Boşalma kontrolüyle ilgili yoğun sıkıntı
• Partnerler arasında cinsel sorunlar nedeniyle sürekli çatışma
• Cinsellikle ilgili düşüncelerin belirgin suçluluk veya utanç yaratması
Belirtilerin bulunması mutlaka psikolojik bir bozukluk olduğu anlamına gelmez. Profesyonel değerlendirme, sorunun niteliğini anlamaya yardımcı olur.
İskenderun'da cinsel terapi araştıran kişiler çoğunlukla yaşadıkları problemin psikolojik olup olmadığını, terapiye tek başına gidip gidemeyeceklerini ve terapide neler konuşulduğunu merak etmektedir. A Terapi Psikolojik Danışmanlık Merkezi'nin hizmet alanının merkezinde İskenderun bulunmaktadır. İskenderun ve çevresinde yaşayan yetişkinlerin;
• cinsel kaygılar,
• vajinismus ile ilişkili psikolojik güçlükler,
• performans kaygısı,
• cinsel isteksizlik,
• erken boşalmayla ilişkili kaygılar,
• ereksiyon sorunlarının psikolojik boyutu,
• çiftlerde cinsel uyum ve iletişim problemleri
konularında destek arayışları değerlendirme kapsamında ele alınabilir.
Antakya'da cinsel terapi veya psikolojik destek arayan kişiler de cinsel yaşamlarında yaşadıkları güçlükler nedeniyle profesyonel değerlendirmeye ihtiyaç duyabilir. Antakya ve çevresinden başvurularda da öncelikle yaşanan sorunun kişisel, psikolojik, ilişkisel ve gerektiğinde tıbbi boyutları değerlendirilir. Her danışanın yaşadığı sorun ve yaşam öyküsü farklı olduğundan standart bir terapi programı yerine kişiye özgü değerlendirme yapılması önemlidir.
A Terapi'nin temel yerel hizmet odağı İskenderun ve Antakya olmakla birlikte Hatay'ın farklı ilçelerinden psikolojik destek arayan kişiler de cinsel terapi hakkında bilgi edinmek isteyebilir. Bu kapsamda;
Dörtyol, Payas, Erzin, Kırıkhan, Samandağ, Altınözü, Reyhanlı ve Yayladağı çevresinde yaşayan yetişkinlerin de cinsel terapi ve psikolojik danışmanlık konusunda benzer arama ihtiyaçları bulunmaktadır.
Cinsel terapi, cinsel yaşamla ilişkili psikolojik, davranışsal ve ilişkisel güçlüklerin psikoterapi çerçevesinde ele alınmasıdır. Süreç bireysel veya çift olarak planlanabilir.
Cinsel isteksizlik, performans kaygısı, vajinismusla ilişkili güçlükler, orgazm sorunları, cinsel yakınlıktan kaçınma veya çiftler arasındaki cinsel iletişim problemleri yaşayan yetişkinler psikolojik değerlendirme için başvurabilir.
Evet. Partnerin terapiye katılması her durumda zorunlu değildir. Görüşmeler bireysel olarak başlayabilir.
Hayır. Cinsel terapi psikoterapi görüşmesidir. Terapist ile danışan arasında herhangi bir cinsel veya fiziksel uygulama yapılmaz.
Vajinismus olarak ifade edilen penetrasyon güçlüğünde psikolojik faktörler önemli olabilir. Bununla birlikte fiziksel etkenlerin dışlanması gereken durumlar bulunduğundan kişiye özgü değerlendirme yapılmalıdır.
Evet. Özellikle performans kaygısı, cinsellikle ilgili düşünceler ve ilişki problemleri sorunu etkiliyorsa psikolojik destek yararlı bir değerlendirme alanı oluşturabilir. Gerektiğinde ürolojik değerlendirme de önerilebilir.
Bazı kişilerde performans kaygısı ve psikolojik faktörler etkili olabilir. Bununla birlikte ereksiyon sorunlarının fiziksel nedenleri de bulunabileceği için özellikle sürekli veya sonradan başlayan problemlerde tıbbi değerlendirme önemlidir.
Tek bir nedeni yoktur. Stres, ilişki sorunları, ruhsal durum, fiziksel sağlık, hormonal değişiklikler, ilaçlar ve kişinin cinsellikle ilgili düşünceleri etkili olabilir.
Standart bir süre yoktur. Terapi süresi kişinin yaşadığı soruna, sorunun süresine, eşlik eden problemlere ve terapi hedeflerine göre değişir.
Hayır. Görüşmede terapi açısından gerekli konular üzerinde durulur. Kişinin mahremiyetine ve sınırlarına saygı gösterilir.
Her durumda değil. Bazı sorunlarda bireysel çalışma yeterli olabilirken bazı durumlarda partner katılımı değerlendirilebilir.
Hayır. Cinsel terapi cinsel yaşamla ilişkili sorunlara daha fazla odaklanırken çift terapisi ilişkinin genel dinamiklerini ele alır. Gerektiğinde iki alan birlikte değerlendirilebilir.
A Terapi'nin temel hizmet bölgeleri arasında İskenderun'un yanı sıra Antakya ve Hatay çevresi de bulunmaktadır. Başvurunun uygunluğu ve görüşme seçenekleri merkezle iletişim sırasında öğrenilebilir.
Bazı geçici değişiklikler stres veya yaşam koşullarıyla ilişkili olabilir. Ancak sorun uzun süredir devam ediyor, tekrar ediyor veya kişinin/çiftin yaşam kalitesini belirgin biçimde etkiliyorsa profesyonel değerlendirme düşünülebilir.
Psikoterapide kişiye özel sonuç garantisi vermek mümkün değildir. Süreç; sorunun niteliği, eşlik eden etkenler, kişinin ihtiyaçları ve terapiye katılımı gibi birçok faktörden etkilenir.
